Boekbespreking: Veilig verbinden, Sue Johnson

Veilig verbinden: EFT Houd me Vast, Dordrecht

Veilig verbinden: EFT Houd me Vast, Dordrecht

Veilig verbinden. Emotionally Focused Therapy in de praktijk. Utrecht: Stichting EFT Nederland. ISBN978 90 816169 11, 348 pagina’s

Inleiding

Dit boek is door de Stichting EFT Nederland op de markt gebracht omdat er behoefte is aan een Nederlandstalig handboek voor de emotiegerichte relatietherapie. De uitgangspunten en werkwijze hiervan worden er systematisch in beschreven.

Inhoud

In de eerste vier hoofdstukken worden de uitgangspunten besproken. De filosofie van EFT gaat uit van een hechtingsvisie op liefde. Deze is gebaseerd op de theorie van Bowlby. Daar- bij wordt gesteld dat veilige afhankelijkheid en autonomie niet elkaars tegengestelden zijn. Veilige afhankelijkheid voedt de autonomie en het zelfvertrouwen. Bindingen worden op- gebouwd uit emotionele toegankelijkheid en responsiviteit. Veel relatieproblemen zijn te begrijpen vanuit separatieangsten. Zo biedt de hechtingstheorie een heldere, ontpathologiserende visie op relatieproblemen. Ze geeft de therapeut een taal voor de kwetsuren en dilemma’s van de cliënten. Het gaat er vervolgens om de therapiezittingen tot een veilige haven te maken, die het leren vergemakkelijkt. De hechtingstheorie wordt geïntegreerd met de systeemtheorie en de humanistische-experiëntiële benadering. Het gaat om het ontwar- ren van de dans, die partners met elkaar ontwikkeld hebben in een poging hun verwarrende emoties te reguleren. De veranderingstheorie combineert het intra- en interpsychische. Het gaat om het verruimen van de beleving van beide partners en het opnieuw vormgeven van de dans binnen de relatie. De drie grondtaken zijn daarbij het scheppen van een vertrou- wensvolle werkrelatie, het toegankelijk maken en bewerken van de emotionele beleving en het herstructureren van interacties. Daarbij is de therapeutische relatie tussen therapeut en het paar essentieel. Het hier en nu staat centraal. De beschrijving hiervan is uitgesproken cliëntgericht. De theorie van Rogers wordt uitgebreid en in hedendaags taalgebruik besproken. Twee mooie voorbeelden zijn: ‘Met zijn of haar empathie als een zacht schijnsel kiest de therapeut belevingsaspecten, die nader worden geëxploreerd’ (p. 67) en ‘Afstemming en acceptatie van wat voor de cliënt de waarheid is, gaat vooraf aan elke poging tot verandering’ (p.70). De emotietheorie waar gebruik van wordt gemaakt sluit geheel aan bij het werk van Greenberg en zijn volgelingen. De interactie van paren met problemen speelt zich vaak af op het niveau van secundaire reactieve emoties, die negatieve reacties van de partner uitlokken. De EFT-therapeut richt zich op het contact maken met de primaire emoties, die geen aan- dacht hebben gehad en die ongedifferentieerd of ontkend zijn. Als partners deze primaire emoties en behoeften naar elkaar kunnen uiten komt er ruimte voor een nieuw niveau van emotionele betrokkenheid en kan de problematische interactiecirkel veranderen.

Kort samengevat gaat het erom allereerst de communicatiecirkel te herkennen en dit pa- troon te doorbreken, vervolgens om het herkennen van eigen kwetsuren en tot slot om het herstel van contact en het stimuleren van de veiligheid in de relatie. Doel is dat de partners zich kunnen bevrijden uit zich herhalende destructieve spiralen en de emoties en behoeften van zichzelf en de ander kunnen valideren.

In de hoofdstukken vijf tot en met negen wordt het behandelproces in fasen besproken. Daarbij wordt opgemerkt dat de fasen in de praktijk niet zuiver te scheiden zijn. Interventies worden besproken aan de hand van ‘markers’, processignalen die zich bij het individu, dan wel in de relatie voor kunnen doen. Voor een overzicht zie figuur 1 in Deij (2011), in dit nummer op pagina 58. Fase 1 is in tweeën gedeeld. In de taxatiefase (stap 1 en 2) heeft de therapeut de volgende procesdoelen voor ogen: zich inleven in beide partners, het vormen van hypothesen over de kwetsbaarheden en hechtingsvraagstukken bij beide partners en het verkennen van de kenmerkende interactiepatronen in de relatie. Een veel voorkomende dynamiek is die tussen een beschuldiger en terugtrekker, maar het is niet altijd direct duidelijk welke rol elk van de partners daarin speelt (Deij, 2011). De taxatiefase wordt afgerond met het formuleren van een behandelplan. Daarbij bestaat de mogelijkheid dat de therapeut tot de conclusie komt dat EFT niet geïndiceerd is. In dat geval wordt vaak een individueel behandeltraject geadviseerd. In de volgende fase (stap 3 en 4) gaat het vooral om de-escalatie van de destructieve interactie. Dit kan pas als partners inzicht krijgen in hun eigen aandeel en kwetsbaarheden. Daarom is dit een gevoelig proces, waarin de therapeut de kwetsbaarheden van de partners zorgvuldig valideert. Vervolgens is het doel om de betrokkenheid te verdiepen (stap 5 en 6). Van daaruit komt er ruimte voor nieuwe interacties (stap 7). Daarbij gaat het vooral om het uiten van behoeften en verlangens. Als partners daarbij goed naar elkaar kunnen luisteren, doen zich beslissende therapeutische keerpunten voor. Ten slotte wordt er aandacht besteed aan consolidatie van een veilige basis (stap 8 en 9).

In de hoofdstukken tien tot en met twaalf wordt een aantal aspecten verder uitgewerkt, waar- onder EFT voor gezinnen en de aanpak van hechtingskwetsuren. Wat dit laatste betreft gaat het vooral om oud zeer binnen de relatie, zoals bijvoorbeeld het ooit vreemd gegaan zijn van de partner. Zorgvuldig wordt beschreven hoe en onder welke voorwaarden naar vergeving en verzoening toegewerkt kan worden.

De laatste twee hoofdstukken bestaan uit uitgewerkte praktijkvoorbeelden.

Bespreking

Het is een goed leesbaar boek, waarin de theorie helder uiteen wordt gezet en geïllustreerd met voorbeelden van aansprekende interventies. Daardoor inspireert het om er direct in de praktijk mee aan de gang te gaan, ook binnen individuele behandelingen.
Helaas kwam ik een paar slordigheden tegen met betrekking tot referenties. Bijvoorbeeld: in de tekst staat op p. 66 Vanaerschot 1997, terwijl in de literatuurlijst het jaartal 2001 staat. Dell, 1982 wordt genoemd op p. 57, maar komt niet voor in de literatuurlijst.

Afgezien daarvan is het een zorgvuldig uitgegeven boek, dat het waard is om regelmatig geraadpleegd te worden door zowel de beginnende als de gevorderde (relatie)therapeut.

Oorspronkelijke uitgave 2004: The Practice of Emotionally Focused Therapy: Creating con- nection. Second Edition.

Marijke Baljon

Deze boekbespreking is overgenomen uit het Tijdschrift Cliëntgerichte Psychotherapie

Over Mirjam

Coach, therapeut, auteur / schrijfster. Praktijk voor persoonlijke en professionele ontwikkeling. VOOR MENSEN DIE KIEZEN VOOR GRENZELOZE UITDAGINGEN Relatietherapie Personal coach Individueletherapie Workshops & Trainingen Professioneel Trainer, Maatschappelijk werk, Coach, voor Dordrecht en Zuid Holland en de rest van Nederland. Voor jongeren & volwassenen & groepen. Oplossings gericht & kortdurend. Systemisch in alle aspecten. Moeder van 3 pubers, partner van liefste, baas van vrolijke hond die echt kan lachen en een dove oude theemutspoes.
Dit bericht werd geplaatst in Actueel, artikel, EFT, Emotionally Focused Therapy, Hechting, Houd me Vast, Moon Consultancy, Moon in de Media, Relatie therapie en getagged met , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s